Przejdź do treści

Odbiór powłoki elewacyjnej: BGB, VOB/B, terminy i protokół

6 min czytania

Wraz z odbiorem zmienia się jednocześnie kilka rzeczy. Wynagrodzenie staje się wymagalne, rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczeń z tytułu wad, zgodnie z VOB/B (niemieckie ogólne warunki umów o roboty budowlane) ryzyko przechodzi na zamawiającego, a ciężar dowodu wad spoczywa od tego momentu na zamawiającym, jak podaje IHK (niemiecka izba przemysłowo-handlowa). W przypadku powłoki elewacyjnej dochodzi do tego, że stanu podłoża, grubości warstw i pogody w trakcie nakładania po zakończeniu prac prawie nie da się już zweryfikować. To, co będzie się liczyć później, jest zapisane w protokole.

Dwa zbiory przepisów, dwie drogi do odbioru

BGB (niemiecki kodeks cywilny) obowiązuje zawsze, VOB/B tylko wtedy, gdy została uzgodniona. Tabela zestawia to, co jest istotne dla odbioru robót powłokowych (VOB/B w wersji z 2016 r.).

Kwestia BGB VOB/B
Obowiązek odbioru § 640 ust. 1: zamawiający jest obowiązany odebrać dzieło wykonane zgodnie z umową; z powodu wad nieistotnych nie może odmówić odbioru § 12 ust. 3: z powodu wad istotnych odbiór można odmówić do czasu ich usunięcia
Żądanie odbioru Po zakończeniu prac wykonawca wyznacza odpowiedni termin (§ 640 ust. 2) § 12 ust. 1: zamawiający przeprowadza odbiór w ciągu 12 dni powszednich; można uzgodnić inny termin
Fikcja odbioru § 640 ust. 2: dzieło uważa się za odebrane, jeżeli zamawiający w wyznaczonym terminie nie odmówi odbioru ze wskazaniem co najmniej jednej wady; w przypadku konsumentów tylko wtedy, gdy wykonawca w formie tekstowej pouczył ich o skutkach § 12 ust. 5: świadczenie uważa się za odebrane po 12 dniach powszednich od pisemnego zawiadomienia o zakończeniu, jeżeli nie zażądano odbioru; w razie rozpoczęcia użytkowania – po 6 dniach powszednich
Odbiór formalny Według IHK w przypadku obszerniejszych robót zalecany jest protokół § 12 ust. 4: odbiór formalny musi się odbyć, jeżeli żąda tego jedna ze stron umowy
Wady znane § 640 ust. 3: prawa wynikające z § 634 pkt 1–3 zachowują moc tylko wtedy, gdy zastrzeżono je przy odbiorze § 12 ust. 4 i 5: zastrzeżenia należy wpisać do protokołu albo zgłosić najpóźniej w terminach wskazanych w przepisie
Przedawnienie roszczeń z tytułu wad § 634a: pięć lat w przypadku obiektu budowlanego, dwa lata w przypadku wykonania, konserwacji lub zmiany rzeczy; bieg terminu rozpoczyna się od odbioru § 13 ust. 4: bez terminu umownego cztery lata dla obiektów budowlanych, dwa lata dla pozostałych dzieł; bieg terminu rozpoczyna się od odbioru całości świadczenia

To, czy powłoka elewacyjna zalicza się do prac „przy obiekcie budowlanym” i podlega przez to dłuższemu terminowi, zależy od okoliczności konkretnego przypadku i nie wynika wprost z samego tekstu ustawy. Terminy z § 13 ust. 4 VOB/B obowiązują tylko wtedy, gdy w umowie nie uzgodniono terminu przedawnienia; kto chce polegać na określonym terminie, powinien dlatego uregulować go wyraźnie.

Co dzieje się z odbiorem

  • Wynagrodzenie: należy je uiścić przy odbiorze (§ 641 ust. 1 BGB); wynagrodzenie ustalone w pieniądzu podlega oprocentowaniu od odbioru, o ile nie zostało odroczone (§ 641 ust. 4).
  • Ryzyko: zgodnie z § 12 ust. 6 VOB/B wraz z odbiorem ryzyko przechodzi na zamawiającego, o ile nie ponosi go już na podstawie § 7.
  • Przedawnienie: bieg terminu rozpoczyna się z chwilą odbioru. W przypadku wad podstępnie zatajonych obowiązuje ogólny termin przedawnienia, jednak w przypadku obiektów budowlanych nie wcześniej niż po upływie pięciu lat (§ 634a ust. 3 BGB).
  • Późniejsze zgłoszenia: zgodnie z § 13 ust. 5 VOB/B wykonawca musi na własny koszt usunąć wady ujawniające się w okresie przedawnienia, które wynikają z wykonania niezgodnego z umową, jeżeli zamawiający zażąda tego na piśmie przed upływem terminu.

Gdy odbiór zostaje odmówiony

W przypadku umowy o roboty budowlane w rozumieniu § 650a BGB wykonawca może po odmowie odbioru ze wskazaniem wad żądać wspólnego ustalenia stanu (§ 650g ust. 1). Umowa o roboty budowlane to umowa o wykonanie, odtworzenie, usunięcie lub przebudowę obiektu budowlanego; konserwacja zalicza się do niej, jeżeli dzieło ma istotne znaczenie dla konstrukcji, istnienia lub użytkowania zgodnego z przeznaczeniem. To, czy zlecenie dotyczące elewacji się tu mieści, rozstrzyga konkretny przypadek.

Ustalenie stanu powinno być opatrzone datą sporządzenia i podpisane przez obie strony. Jeżeli zamawiający nie stawi się na termin, wykonawca może sporządzić je jednostronnie. Dla wykonawcy ważny jest § 650g ust. 3: jeżeli oczywista wada nie została wskazana w ustaleniu stanu, domniemywa się, że powstała później i że odpowiada za nią zamawiający.

Co powinien zawierać protokół odbioru

VOB/B opisuje w § 12 ust. 4 odbiór formalny: stan faktyczny zostaje spisany podczas wspólnych ustaleń, każda ze stron może na własny koszt powołać rzeczoznawcę, a każda strona otrzymuje egzemplarz. Łącznie z § 650g BGB daje to następującą zawartość:

  • Obiekt, data (dzień sporządzenia), uczestnicy oraz ewentualnie powołani rzeczoznawcy
  • Odebrane świadczenie: strony elewacji lub powierzchnie; w przypadku odbiorów częściowych (§ 12 ust. 2 VOB/B) – poszczególne części
  • Stan faktyczny i lista wad z miejscem i opisem
  • Zastrzeżenia dotyczące wad znanych oraz kar umownych
  • Zarzuty wykonawcy
  • Podpisy obu stron

Protokół wykonania jako dowód

Własnego protokołu wykonania cytowane przepisy nie nakazują; jest to zalecenie robocze. Warto go sporządzać, ponieważ świadczenie jest zgodnie z § 13 ust. 1 VOB/B wolne od wad rzeczowych, jeżeli ma uzgodnione cechy i odpowiada uznanym regułom techniki, a także dlatego, że zamawiający może zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 żądać wglądu w wyniki badań jakości. Kompletny protokół odpowiada na jedno i drugie.

  • Kontrola podłoża z ustaleniami i zastosowaną metodą, zgłoszenia zastrzeżeń z datą (zob. Kontrola podłoża według VOB i BFS)
  • Produkt, numer opakowania lub partii, zużycie na jednostkę powierzchni, wersja karty technicznej
  • Warunki przy każdym etapie prac: data, godzina, temperatura powietrza, temperatura powierzchni, wilgotność względna powietrza, punkt rosy
  • Sposób nakładania, liczba warstw i czasy oczekiwania między warstwami
  • Pogoda po nałożeniu (deszcz, rosa), przerwy w pracach i zgłoszenia
  • Zdjęcia z datą i oznaczeniem strony elewacji

Jak należy czytać dane z karty technicznej, które w protokole podlegają weryfikacji, opisuje artykuł Czytanie karty technicznej: klasy V i W.

Terminy w kalendarzu

Data odbioru jest punktem wyjścia wszystkich terminów (§ 634a ust. 2 BGB, § 13 ust. 4 pkt 3 VOB/B). Dlatego powinna znaleźć się w protokole, podobnie jak ewentualny odbiór częściowy, ponieważ dla odrębnych, zamkniętych części termin biegnie od odbioru częściowego. W praktyce często pozostaje sporne, czy odbiór nastąpił wyraźnie, czy w drodze fikcji. Podpisany protokół zastępuje tę kwestię sporną konkretną datą.

Źródła

Czytaj dalej

Więcej praktycznej wiedzy z tego samego obszaru tematycznego.